Ваҳшонияти толибон аз ваҳшонияти ДИИШ фарқе надорад!!!

“Амрикоиҳо худро дар ҳама ҷо дар тӯли 50 соли охир нишон доданд: онҳо ба чизе ноил нашуданд, омаданд, бадбахт шуданд, 20 солро сарф карданд, танҳо ҳамон Толибонро тақвият доданд”.

Яков Кедми, сиёсатшиноси исроилӣ, раҳпаймоии Толибон ба Тоҷикистонро пешгӯӣ карда буд. Ҷангҷӯёни ҷунбиши радикалии Толибон (дар Русия мамнӯъ) дар ниҳоят тамоми Афғонистонро забт хоҳанд кард, гуфт сиёсатшиноси исроилӣ, собиқ роҳбари хадамоти махсуси Нотив Яков Кедми. “Қувваи ҷиддие вуҷуд надорад, ки ба тасарруфи пурраи Афғонистон аз ҷониби Толибон монеъ шавад. Шояд дар баъзе минтақаҳо (вуҷуд хоҳад дошт – ред.) Сулҳи муваққатӣ бошад ва он гоҳ Толибон тамоми Афғонистонро забт хоҳанд кард.” Кедми дар барномаҳои радиои Владимир Соловёв “Тамоси мустақим” гуфт. Вай Афғонистонро давлати сермиллат ва бисёрқабила номид, ки мушкилоти зиёди дохилӣ дорад. Дар ин кишвар асосан паштунҳо, инчунин узбакҳо, тоҷикон ва ҳазараҳо зиндагӣ мекунанд.

Ба гуфтаи сиёсатшиноси исроилӣ, Афғонистон метавонад ба ягона давлате дар ҷаҳон табдил ёбад, ки исломи бунёдгарои террористӣ дар сари қудрат аст. Вай Толибонро ба ташкилоти террористии Давлати исломӣ (ДИ ё ДИИШ, ки дар Русия мамнӯъ аст) муқоиса кард. Мендкович афзоиши таҷовузи Толибонро дар Осиёи Марказӣ пешгӯӣ карда буд “Ваҳшигарие, ки Толибон дар Афғонистон анҷом додаанд ва аллакай оғоз кардаанд, аз ваҳшигариҳои ДИИШ каме фарқ дошт” гуфт Кедмӣ. Агар пагоҳ ҷанг бошад: Гурӯҳи фаврии СПАД дар марзи Тоҷикистону Афғонистон кор мекунад.

Сиёсатшинос чунин мешуморад, ки пас аз Афғонистон ҷангиён дар дигар кишварҳои Осиёи Марказӣ ба Тоҷикистон ҳаракат мекунанд ва дар он ҷо тарафдорони зиёд пайдо мекунанд. “Ин масъала масъалаи рушди табиии Толибон ва Афғонистон – ба шимол рафтан аст. Яъне он ба Тоҷикистон ва Узбакистон хоҳад омад, ба Туркманистон, ба Қирғизистон тавассути Тоҷикистон, ба Қазоқистон, ба уйғурҳо хоҳад рафт”, – бо боварӣ гуфт коршинос. Ӯ ҳамчунин хуруҷи нерӯҳои ИМА аз Афғонистонро нангин номид. “Амрикоиҳо худро дар ҳама ҷо дар тӯли 50 соли охир нишон доданд: онҳо ба чизе ноил нашуданд, омаданд, бадбахт шуданд, 20 солро сарф карданд, танҳо ҳамон Толибонро тақвият доданд”, – хулоса кард ӯ.

“Афғонистон кишварест, ки ба истилоҳ дар зери ҳукмронии диктатураи динӣ наметавонад ба ҳайси як давлати воҳид вуҷуд дошта бошад. Дар он ҷо ҳанӯз як диктатураи дигар ба нақша гирифта нашудааст », – гуфт сиёсатшинос. Вай қайд кард, ки “дар Афғонистон аз ҳад зиёд мардуми гуногун ва мушкилоти дохилӣ зиёданд”. Ин як давлати сермиллат ва бисёрқабила аст. Гурӯҳҳои асосии аҳолии Афғонистон паштунҳо мебошанд, тақрибан 40%, инчунин афғонҳо, узбакҳо, тоҷикон, ҳазараҳо ҳастанд. «Барои соҳибӣ кардани Афғонистон, ҳукмронӣ, бояд намояндагони тамоми ҷамоаҳои асосии динӣ мавҷуд бошанд, ки бо ягон роҳе бо қувваи умумӣ муттаҳид карда шудаанд. Ин нерӯ ҳоло Толибон аст, гуфт Кедмӣ. Вай хотиррасон кард, ки тоҷикон, ба фарқ аз дигар халқҳои Осиёи Марказӣ, қабилаҳои форсие мебошанд, ки бо лаҳҷаи форсӣ ҳарф мезананд, боқимонда ҳама халқҳои турканд. Тоҷикон суннӣ ҳастанд, ба мисли тақрибан тамоми Афғонистон, дар он ҷо тақрибан шиъа вуҷуд надорад. Ин Афғонистон ва Эрони шиаро дар масофаи муайян аз якдигар нигоҳ медорад, мегӯяд коршинос. “Як қувваи ҷиддие вуҷуд надорад, ки ба тасарруфи пурраи Афғонистон аз ҷониби Толибон монеъ шавад” гуфт Яков Кедмӣ. “Шояд дар баъзе минтақаҳо (он ҷо хоҳад буд) сулҳи муваққатӣ ба даст оварда шавад ва он гоҳ Толибон тамоми Афғонистонро забт мекунад.

Замоне Толибонро хадамоти иктишофи низомии Покистон таъсис дода буданд, ки дар Кашмир бар зидди Ҳиндустон диверсия ва бесуботӣ анҷом диҳанд. Вақте ки нерӯҳои шӯравӣ дар соли 1979 ба Афғонистон ворид шуданд, CIA ва хадамоти иктишофии Бритониё тасмим гирифтанд, ки Толибонро аз самти Ҳиндустон ба Афғонистон, зидди Шӯравӣ бозомӯзонанд”.

“Онҳо Покистонро ишғол карда наметавонанд, зеро Покистон ба қадри кофӣ қавӣ аст. Онҳо ба Эрон низ рафта наметавонанд, зеро дар он ҷо шиъаҳо ҳастанд. Бо сабаби шароити кӯҳӣ, онҳо ба шарқ рафта наметавонанд (ба Чин – “МК”). Онҳо ба шимол мераванд … таълимоти худро тақвият медиҳанд … дар байни ӯзбекҳо, тоҷикон ”гуфт Яков Кедми. Ба ақидаи ӯ, бо Туркманистон “ин каме мушкилтар аст, зеро биёбон аст ва аҳолӣ хеле кам аст, аммо онҳо ин (самтро) низ фаромӯш нахоҳанд кард.

Кедмӣ қайд кард, ки Толибон метавонанд дар Тоҷикистон, Узбакистон ва дигар кишварҳои Осиёи Марказӣ тарафдорони зиёд пайдо кунанд. «Ҳама мухлисони дини исломи ифротӣ аз Осиёи Марказӣ ба Сурияи дурдаст рафтаанд, то тавре ки онҳо мефаҳманд, бо номи дин мубориза баранд. Қирғизҳо, ӯзбекҳо, тоҷикон, уйғурҳо буданд ”, – ба ёд овард Кедмӣ. – ” Ба гуфтаи вай, “дер ё зуд ҳам Тоҷикистон ва ҳам Узбакистон бо ин рӯбарӯ хоҳанд шуд.” “Ин масъала масъалаи рушди табиии Толибон ва Афғонистон аст – ба шимол рафтан, яъне Толибон ба Тоҷикистон ва Узбакистон омада, ба Туркманистон, тавассути Қирғизистон, ба Қазоқистон, ба уйғурҳо хоҳанд рафт”.

Pressa.tj Бохабар аз гапи ҷаҳон бош!
Моро пайгири намоед Telegram, Facebook, Instagram, YouTube