Нигина Алифбекова: Муоширати байналмилалӣ аз қобилияти шунидан оғоз мешавад

Мутахассис дар самти муоширати байналмилалӣ Нигина Алифбекова итминон дорад, ки дар замони муосир донистани забонҳо аз чаҳорчӯбаи тарҷумаи одӣ кайҳо баромадааст. Имрӯз он абзори таҳлил, дипломатия ва эҷоди эътимод байни одамон аз доираи фарҳангҳои гуногун аст. Мо дар он хусус суҳбат кардем, ки чаро забон ба тафаккур таъсир мерасонад, кадом малакаҳо дар асри зеҳни сунъӣ махсусан арзишманд мешаванд ва барои чӣ мутахассисони оянда бояд забонҳои мураккабро омӯзанд?

– Нигина, имрӯз бисёр лоиҳаҳои байналмилалӣ бар пояи ҳамкориҳо дар доираи фарҳангҳои гуногун сохта мешаванд. Барои роҳандозии муколамаи муассир чӣ мусоидат мекунад?

– Пеш аз ҳама – қобилияти шунидан ва фаҳмидани мақсад. Муоширати байналмилалӣ кам ҳолат мешавад, ки танҳо аз сухан иборат бошад. Бисёр чиз аз фарҳанги муошират, мантиқи тафаккур ва ҳатто аз он вобаста аст, ки одамон худ раванди гуфтушунидҳоро чӣ гуна қабул мекунанд.

Баъзан як ибора метавонад барои намояндагони кишварҳои гуногун комилан гуногун садо диҳад. Аз ин рӯ, муҳим аст, ки на танҳо забон, балки хусусияти урфу одат низ ба назар гирифта шавад. Махсусан ҳамин чиз ба эҷоди эътимод ва дарёфти муносибати муштарак мусоидат мекунад.

-Шумо бо чандин забон ҳарф мезанед. Оё фарқиятро дар дарки ҷаҳоншиносии инфиродӣ эҳсос мекунед?

– Бале, ин эҳсоси хеле аҷиб аст. Ҳар як забон ба тарзи фикрронӣ назми муайян мебахшад. Бо забони русӣ ман бештар таҳлил мекунам ва кӯшиш менамоям ҷузъиётро амиқтар баррасӣ созам. Забони англисӣ бошад, барои зудтар баён намудани фикрҳову диққат додан ба натиҷа ёрӣ мерасонад.

Забони чинӣ маро ба нозукиҳо ва муҳтавои муошират зиёд таваҷҷуҳманд месозад. Забони форсӣ бошад, бештар бо эҳсосот ва ҳисси ботинӣ пайванд аст. Ба назари ман, чандзабонӣ на танҳо захираи луғавӣ, балки худи дарки ҷаҳонро низ васеъ менамояд.

– Кадом таҷриба барои шумо дар фаъолияти касбӣ аз ҳама арзишмандтар буд?

– Шояд қобилияти мутобиқ шудан ба муҳитҳои гуногун ва зуд гузаштан аз як тарзи фикрронӣ ба тарзи дигар. Кор дар лоиҳаҳои байналмилалӣ ҳамзамон дақиқиву устувориро талаб мекунад.

Ғайр аз ин, диққат додан ба ҷузъиёт аҳамияти калон дорад. Ин хусусан ба кори вобаста ба иттилоот ва таҳлил дахл дорад, ки ҳатто хатои хурд метавонад ба натиҷаи ниҳоӣ таъсир расонад.

– Барои чӣ имрӯз, бо вуҷуди рушди технология, забонҳо ҳамоно бартарии муҳим боқӣ мемонанд?

– Зеро технологияҳо ҳанӯз барои пурра иваз кардани дарки инсонӣ қодир нестанд. Зеҳни сунъӣ метавонад матнро зуд коркард намояд, аммо барои дарки эҳсосот, маъниҳои пӯшида ё хусусиятҳои фарҳангии муошират мушкилӣ мекашад.

Одамоне, ки метавонанд муоширати зинда ороянд ва муҳитро дарк намоянд, ҳамеша серталаб хоҳанд буд. Маҳз барои ҳамин забонҳо чун пештара воситаи қавии рақобатӣ боқӣ мемонанд.

– Ба назари шумо, чӣ чиз мутахассиси қавии замонавиро фарқ мекунонад?

– Қобилияти ҳамоҳанг сохтани малакаҳои гуногун. Ҳоло одамоне қадр карда мешаванд, ки на танҳо бо иттилоот кор карда метавонанд, балки муҳити байналмилалиро мефаҳманд, зуд меомӯзанд ва бо одамони гуногун забон меёбанд.

Ҷаҳон ҳарчи бештар глобалӣ мешавад, аз ин рӯ, мустаҳкамии тафаккур ва роҳ кушодан ба донишҳои нав нақши калон мебозанд.

– Дар коратон ба шумо чӣ илҳом мебахшад?

– Имконияти ҳузур доштан ҳамчун пайванд миёни одамон ва фарҳангҳо. Ба ман эҳсосе писанд аст, ки тавассути муошират идеяҳои нав, лоиҳаҳо ва дурнамоҳои ҳамкориро эҷод кардан мумкин аст.

– Ва саволи охирин: кадом ибора принсипи зиндагии шуморо беҳтар аз ҳама ифода мекунад?

– «Фаҳмиши ҳақиқӣ дар ҷойе оғоз мешавад, ки қолабҳо интиҳо меёбанд». Барои ман ҳам дар касб ва ҳам дар зиндагӣ ин фикри хеле муҳим аст.

Мусоҳиб: Бобоҷони Неъматулло

Pressa.tj Бохабар аз гапи ҷаҳон бош!
Моро пайгири намоед Telegram, Facebook, Instagram, YouTube